Θεσσαλία

 

Στο γεωφυσικό χάρτη είδαμε τη μεγάλη πεδιάδα της Θεσσαλίας και τον Πηνειό ποταμό.

Αναφερθήκαμε και στο παλιό τραγούδι: ‘Της Λαρίσης το ποτάμι που το λένε Πηνειό’

Βρήκαμε επίσης το βουνό Όλυμπος

όπου σύμφωνα με τη μυθολογία ήταν ο τόπος κατοικίας των δώδεκα θεών. Στην ψηλότερη κορφή του Ολύμπου κατοικούσε ο Δίας έχοντας στο πλευρό του τη Θέμιδα.

Αλλά και κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας ο Όλυμπος έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο γιατί αποτέλεσε το κρησφύγετο των αρματολών και των κλεφτών.

Μιλήσαμε και για το Ρήγα τον Βελεστινλή,

τον ήρωα και δάσκαλο της Επανάστασης 1821

και για τον πατριωτικό ύμνο που έγραψε, τον Θούριο και τραγουδούσε σε συγκεντρώσεις με σκοπό να ξεσηκώσει τους Έλληνες.

Ακούσαμε τον ύμνο

Και σε φύλλο εργασίας στολίσαμε τους στίχους από το Θούριο

Ακούσαμε και χορέψαμε τον παραδοσιακό χορό της Θεσσαλίας το Μπεράτι

Χρωματίσαμε τον χάρτη της Θεσσαλίας,

εντοπίσαμε τη Λάρισα και γράψαμε τη λέξη Λάρισα.

Για να βρούμε το χωριό μας τα Πλατανούλια, ψάξαμε στον παραγωγικό χάρτη και καταλάβαμε ότι βρίσκεται εκεί που καλλιεργούν μήλα και αχλάδια.

Ταξιδεύω στην Ελλάδα.

 

Αφορμή  για το ταξίδι αυτό στάθηκε η γιορτή της 25ης Μαρτίου για την Ελλάδα και τα διαμερίσματά της. Τα παιδιά δεν γνώριζαν τη λέξη διαμέρισμα κι έτσι ξεκίνησε το θέμα.

Ως εποπτικό υλικό χρησιμοποιήσαμε διάφορους χάρτες που απεικονίζουν την Ελλάδα. Είδαμε ότι κάθε χάρτης μας δίνει διαφορετικές πληροφορίες. Στο διαδίκτυο είδαμε ότι υπάρχουν χάρτες που μας δείχνουν βουνά, ποτάμια, λίμνες ,χάρτες που μας δείχνουν λιμάνια, πόλεις, δρόμους, χάρτες που μας δείχνουν τον καιρό, χάρτες που μας δείχνουν μουσεία η προϊόντα που καλλιεργούνται σε κάθε τόπο.

Γεωμορφολογικός χάρτης

Πολιτικός χάρτης

χάρτης παραγωγής προιόντων

χάρτης καιρού

Στη συνέχεια αναφερθήκαμε στα διαμερίσματα της Ελλάδας και δημιουργήσαμε ένα παζλ  όπου τα παιδιά τοποθετούσαν το διαμέρισμα στην αντίστοιχη θέση.

Το ταξίδι μας ξεκίνησε από την Πελοπόννησο απ’ όπου και ξεκίνησε η  επανάσταση τον Μάρτιο του 1821 και εξαπλώθηκε σε όλη την Ελλάδα.

Την εντοπίσαμε στο  χάρτη, παρατηρήσαμε το σχήμα της, που μοιάζει  με πλατανόφυλλο, αλλά και με ένα μεγάλο νησί, αφού βρέχεται από θάλασσα. Παρατηρήσαμε όμως πως ενώνεται με τη Στερεά Ελλάδα με μια στενή λουρίδα γης, τον Ισθμό της Κορίνθου.

Βρήκαμε κι άλλες λέξεις με 2ο συνθετικό τη λέξη -νήσος όπως Μεγαλόνησος, Ελαφόνησος, Πριγκηπόνησος, Διόνυσος.

Κάναμε πίνακα αναφοράς με τα προϊόντα που παράγει η Πελοπόννησος.

Τι παράγει η Πελοπόννησος

 

                  ΛΑΔΙ

 
 

              ΣΥΚΑ

 
 

            ΕΛΙΕΣ

 
 

       ΠΟΡΤΟΚΑΛΙΑ

 

 

Στο χάρτη εντοπίσαμε την Επίδαυρο και την Ολυμπία. Στο διαδίκτυο βρήκαμε φωτογραφίες με το αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου και το αρχαίο στάδιο της Ολυμπίας όπου τελούνταν οι αρχαίοι Ολυμπιακοί αγώνες.

Σε ατομικά φύλλα εργασίας χρωματίσαμε την Πελοπόννησο.

Τέλος  ακούσαμε και χορέψαμε το παραδοσιακό τραγούδι μαντήλι καλαματιανό.

Κι εδώ τελειώνει το πρώτο μας ταξίδι!!!!.

Επόμενος σταθμός η Στερεά Ελλάδα.

Πασχαλινές δραστηριότητες.

Διαβάσαμε την ιστορία του Πάσχα

Κάναμε τα μαθηματικά μας με αυγά

Στολίσαμε αυγουλάκια από φελιζόλ

Διακοσμήσαμε αυγά από χαρτί

Φτιάξαμε στεφανάκια

Και τέλος φτιάξαμε  πασχαλινά καλαθάκια

Με οδηγό την παράδοση…

 

Αυτές τις μέρες ετοιμαζόμαστε για τη γιορτή της 25ης Μαρτίου στο σχολείο μας που θα αναφέρεται στο Κρυφό Σχολειό. Μιλήσαμε για τα Ελληνόπουλα που  μόλις έπεφτε το σκοτάδι, γλιστρούσαν σα σκιές στο μοναστήρι και εκεί μάθαιναν από το παπα-δάσκαλό τους την ένδοξη ιστορία της πατρίδας τους κι ορκίζονταν, πως σα θα μεγαλώσουν θα πολεμήσουν να την ελευθερώσουν.

Παρατηρήσαμε τον πίνακα του Νικολάου Γύζη.

Μιλήσαμε για τα συναισθήματα που μας προκάλεσε ο πίνακας. Κλείνοντας τα μάτια προσπαθήσαμε να σκεφτούμε τη ζωή των ανθρώπων στα παλιά χρόνια και να προβληματιστούμε πάνω σ’αυτή. Έτσι μας δόθηκε η ευκαιρία να γνωρίσουμε πως ζούσαν οι άνθρωποι τα παλιά χρόνια, να συγκρίνουμε το παρόν με το παρελθόν και να έρθουμε σε επαφή με τα στοιχεία της λαϊκής μας παράδοσης.

Ζητάμε από τα παιδιά να φέρουν από ένα παλιό αντικείμενο από το σπίτι τους  και να συλλέξουν πληροφορίες γι’αυτό.

Αξιοποιήσαμε τις μαμάδες και τις γιαγιάδες των παιδιών, καλώντας τες στη τάξη να μας παρουσιάσουν το υλικό που φέρνουν.

Αρχίζουμε σιγά-σιγά να φτιάχνουμε τη δικιά μας  παραδοσιακή γωνιά ώστε να φέρουμε τα νήπια σε επαφή με την παράδοση και το λαϊκό πολιτισμό.

Το βραχιολάκι του Μάρτη.

 

Από τη 1η ως τις 31 του Μάρτη, τα παιδιά φορούν στον καρπό του χεριού τους ένα βραχιολάκι, φτιαγμένο από στριμμένη άσπρη και κόκκινη κλωστή, τον Μάρτη ή Μαρτιά.


Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, ο Μάρτης προστατεύει τα πρόσωπα των παιδιών από τον πρώτο ήλιο της Άνοιξης, για να μην καούν. Τον φτιάχνουν την τελευταία μέρα του Φλεβάρη και τον φορούν την πρώτη μέρα του Μάρτη, πριν βγουν από το σπίτι.
Το βραχιολάκι αυτό το βγάζουν στο τέλος του μήνα, ή το αφήνουν πάνω στις τριανταφυλλιές όταν δουν το πρώτο χελιδόνι, για να τον πάρουν τα πουλιά και να χτίσουν τη φωλιά τους.

Αφού αναφερθήκαμε σ αυτό  το παμπάλαιο έθιμο στο σχολείο, φτιάξαμε  ¨μαρτάκια¨και τα φορέσαμε.

Το «Μάρτη» συνηθίζεται να το φορούν στο δεξί χέρι. Έτσι είναι μια αφορμή να μάθουν τα παιδιά να ξεχωρίζουν τη δεξιά πλευρά από την αριστερή, δεδομένου ότι θα το φορούν για ένα μήνα.

Τέλος διαβάσμε  ένα ποίημα για το Μάρτη: 

Μ’ ασπροκόκκινο βραχιόλι

περασμένο στο χεράκι

βγαίνει ο Μάρτιος σεργιάνι

στ’ ουρανού το περβολάκι.


Λάσο κάνει τις αχτίδες

κυνηγά τα συννεφάκια

κι άμα βαρεθεί ξαπλώνει

στης πλατείας τα παγκάκια. 

Ι. Κυρίτση-Τζιώτη

Επίσκεψη διατροφολόγου

Στο σχολείο σήμερα μας επισκέφθηκε διατροφολόγος, ανταποκρινόμενος στο κάλεσμά του συλλόγου γονέων και κηδεμόνων του νηπιαγωγείου που έχει σα στόχο να αποκτήσουν τα παιδιά σωστή διατροφική συμπεριφορά που θα τους συντροφεύει σε όλη τους τη ζωή..

Μας μίλησε για τις ομάδες των τροφών, ,τι περιέχουν οι τροφές, τι πρέπει να περιλαμβάνει το πρωινό, το μεσημεριανό, το βραδινό και γενικότερα για  κανόνες που αφορούν έναν υγιεινό τρόπο ζωής.

Στο τέλος μοίρασε στα παιδιά μία αφίσα με την πυραμίδα της διατροφής.

Η παρουσίαση του προγράμματος έγινε  με τη χρήση εποπτικών και οπτικοακουστικών μέσων.

Ευχαριστούμε τον κ. Γκουτζέλα για την οργάνωση  της παρουσίασης.

 

Καλό μήνα.

Καλοσωρίζουμε το Νοέμβρη με το τραγούδι :

  Νοέμβρης μήνας ταξιδεύει

 

από το CD: Μουσικό Καλαντάρι-Στίχοι: Ηλίας Κατσούλης-Μουσική – Εκτέλεση: Παντελής Θαλασσινός

 

Ο Νοέμβριος είναι ο ενδέκατος μήνας του Γρηγοριανού ημερολογίου, με διάρκεια 30 ημερών .
Στον ελληνικό λαό ο Νοέμβριος είναι γνωστός με διάφορα ονόματα όπως:
Βροχάρης, για τις πολλές βροχές.
Ανακατεμένος,  από τον άστατο καιρό.
Μεσοσπορίτης, γιατί μεχρι 21 Νοεμβρίου πρέπει να έχει τελειώσει τουλάχιστον η μισή σπορά.
Σκιγιάτης ,διότι αυτήν την εποχή η γη σκιάζεται περισσότερο από τους άλλους μήνες.
Χαμένος, για τον πολύ μικρό χρόνο δουλειάς που αφήνει η μέρα του: «μικρές οι μέρες του Σποριά κι ατέλειωτες οι νύχτες» (Γ.Δροσίνης).
Μεθυστής και Κρασομηνάς, γιατί  ανοίγουν τα κρασιά.

πηγή λαογραφικών στοιχείων: Οίακας

 

ΚΑΛΟ ΜΗΝΑ  ΣΕ ΟΛΟΥΣ!!!

Σαν παραμύθι..

Αυτή την εβδομάδα ξεκινήσαμε την προσέγγιση του θέματος της επετείου 28ης Οκτωβρίου μέσα από το παραμύθι της Γαλάτειας Σουρέλη:

Ο γίγαντας και ο νάνος.

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας γίγαντας, ένας μεγάλος γίγαντας, τόσο μεγάλος, όσο σαράντα εκατομμύρια άνθρωποι μαζί.

Τον ίδιο καιρό κάπου κοντά στο γίγαντα ήταν κι ένας νάνος. Ένας μικρός νάνος.

Νάνος και γίγαντας ζούσαν ο καθένας στον τόπο του χωρίς να ενοχλεί ο ένας τον άλλο. Τους χώριζε άλλωστε ένα τεράστιο αυλάκι, μια ολόκληρη θάλασσα.

Κάθε πρωί ο μεγάλος γίγαντας έβανε στο στόμα του τα δυο του χέρια, τα κανε χωνί και φώναζε στο μικρό νάνο: «Γεια σου, γείτονα». Έπαιρναν τη φωνή του τα κύματα και την πήγαιναν κατευθείαν στ΄  αυτιά του μικρού νάνου. Άρπαζε τότε κι εκείνος έναν τεράστιο κόχυλα, εφτά φορές πιο μεγάλο απ΄ το μπόι του, και φώναζε: «Γειά σου και σένα».

Και ήταν ευτυχισμένοι… Και περνούσε ο καιρός. Ο νάνος κοίταγε τη δουλειά του, ο γίγαντας τη δικιά του, και ζούσαν αγαπημένοι…

Ένα πρωί όμως ο μεγάλος γίγαντας φόρεσε ένα περίεργο καπέλο και μια ακόμα πιο περίεργη στολή. Φόρεσε και κάτι μεγάλες μπότες και μετά έκανε ένα μεγάλο πήδημα,  έφτασε μπροστά στην πόρτα του μικρού νάνου και, βανοντάς του μια λόγχη μπροστά στην κοιλιά, του είπε : «Ήρθα να σου πάρω το σπίτι σου΄ παραδώσου!».

Ο μικρός νάνος στην αρχή το πέρασε για χωρατό. «Κοίτα χωρατατζής που ναι ο μεγάλος γίγαντας!» σκέφτηκε. Και φέρνοντας στο νου του το γνωστό τους χαιρετισμό, του φώναξε:

-Γειά σου, γείτονα!

Ο γίγαντας όμως δεν καταλάβαινε πια από τέτοια. Πίεσε τη λόγχη πάνω στην κοιλιά του μικρού νάνου και άγρια του ξαναφώναξε:

-Παραδώσου!

Ο μικρός νάνος τότε κατάλαβε. Πέταξε τον τεράστιο κόχυλα, που μ΄ αυτόν φώναζε το «γειά σου, γείτονα», και απομακρύνθηκε λίγο΄ κοίταξε λυπημένος κατάματα το  μεγάλο γίγαντα και χωρίς κανέναν φόβο του είπε:

-Όχι, δεν παραδίνομαι!

Αμέσως μετά έτρεξε, έφτασε στο μικρό καλύβι του και σε λίγο ξαναγύρισε κρατώντας στα χέρια του μια σφεντόνα. Στάθηκε μπροστά στο γίγαντα και περίμενε.

Ο μεγάλος γίγαντας τα χασε για λίγο. Ύστερα χύθηκε πάνω στο μικρό νάνο θέλοντας να τον συντρίψει. Έγινε όμως κάτι απίστευτο. Ο μικρός νάνος νίκησε το μεγάλο γίγαντα! Ο μεγάλος γίγαντας το βαλε στα πόδια…

Έτσι οι Έλληνες του σαράντα, όπως ο μικρός νάνος του παραμυθιού, όταν η Ιταλία ζήτησε να της παραδώσουν τη χώρα τους, απάντησαν, όπως και κείνος, μ΄ένα θαρραλέο και αποφασιστικό ΟΧΙ!

Δεν είναι όμως μόνο πως είπαν το ΟΧΙ. Το διαφέντεψαν στη συνέχεια παλικαρίσια και νικηφόρα πάνω στις βουνοκορφές.

 

Δραστηριότητες:

Περπατήσαμε όπως περπατάει ο γίγαντας και όπως περπατάει ο νάνος.

Δραματοποιήσαμε το παραμύθι.

Ακολούθησε συζήτηση για τον πόλεμο  των Ελλήνων με τους Ιταλούς και τους Γερμανούς, τον αγώνα τους για   την ελευθερία, την ειρήνη και τη δημοκρατία.

Δείχνουμε στα παιδιά φωτογραφικό υλικό από την εποχή του πολέμου. Παρατηρούμε  φωτογραφίες με γενναίους στρατιώτες που πολέμησαν στα βουνά της Πίνδου και με γυναίκες οι οποίες μετέφεραν στους ώμους τους πολεμοφόδια και τρόφιμα προκειμένου να βοηθήσουν στον αγώνα.

Τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες και δραματοποιούν σκηνές από τη ζωή των Ελλήνων το 1940.

Ακούσαμε το τραγούδι:

Πήραμε το Αργυρόκαστρο της Μαρινέλλας.

Σε φύλλο εργασίας  όπου ήταν γραμμένοι οι στίχοι του τραγουδιού, τα παιδιά ζωγράφισαν εικόνες που τους ήρθαν στο νου.

Ο Μάιος μας έφτασε

 

Ο Μάιος μας έφτασε (παραδοσιακό)

Ο Μάιος μας έφτασε,  εμπρός βήμα ταχύ

να τον προϋπαντήσουμε, παιδιά στην εξοχή. (δις)

Δώρα στα χέρια του πολλά και όμορφα κρατεί

Και τα μοιράζει γελαστός σε όποιον τα ζητεί. (δις)

Ο Μάιος,  ο πέμπτος μήνας του χρόνου, ο επονομαζόμενος και  Λούλουδος, Καλομηνάς, Τριανταφυλλάς και Πράσινος.

Το έθιμο της Πρωτομαγιάς να στολίζουμε τις πόρτες των σπιτιών με στεφάνια λουλουδιών, έρχεται από τα πολύ  παλιά χρόνια και τότε συμβόλιζε την υποδοχή της δύναμης της φύσης στο σπιτικό. Το μαγιάτικο στεφάνι στόλιζε τις πόρτες των σπιτιών ως του Άι-Γιαννιού του Θεριστή και τότε το καίγανε στις φωτιές του αγίου.

Πρωτομαγιά 2014 στο Ρουμάνι

Η εργατική Πρωτομαγιά

Την πρώτη Μαΐου του 1886, στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, οι εργάτες όλης της χώρας αποφάσισαν να κάνουν απεργία. Χιλιάδες εργάτες πήραν μέρος σ’ εκείνη την απεργία ζητώντας να δουλεύουν οκτώ ώρες την ημέρα. Συγκεντρωμένοι σε ομάδες, διαμαρτυρήθηκαν στους εργοδότες για τις πολλές ώρες που δούλευαν κάθε μέρα, ακόμα και τις Κυριακές, καθώς επίσης για τα μικρά μεροκάματα.

Στη βιομηχανική πόλη Σικάγο έγιναν αιματηρές συγκρούσεις, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν πολλά άτομα. Τα γεγονότα έγιναν γνωστά και συγκλόνισαν όλο τον υπόλοιπο κόσμο. Η οχτάωρη εργασία καθιερώθηκε εκείνη την ιστορική Πρωτομαγιά. Σε  ανάμνηση της αιματοβαμμένης Πρωτομαγιάς του 1886, η 1η Μαΐου είναι αργία για τους εργαζόμενους.